پیمان نامه حفاظت از تالابها برای نخستین بار به میزبانی شهر رامسر و با حضور ۱۸ کشور در دوم فوریه سال ۱۹۷۱ به امضا رسید.

در اين خصوص دكتر ارواحي مدير كل تالابهاي ايران گفت : کنوانسیون رامسر طی نزدیک به ۵۰ سال فعالیت خود تلاش نموده تا زمینه ارتقای حفاظت و بهبود وضعیت تالابها در سراسر دنیا را فراهم کند و تا کنون بیش از ۱۷۰ کشور، به عضویت آن در آمده اند.
وي یکی از توصیه های کنوانسیون رامسر برای مدیریت پایدار تالابها، استقرار رویکرد زیست بومی در ساز و کار مدیریت تالابها دانست و گفت : در کشور ما نیز برای نخستین بار در قالب برنامه چهارم توسعه کشور، ماده ۶۷ بند الف، به این مهم تاکید شده و زمینه تدوین و اجرای برنامه های مدیریت جامع تالابها با نگرش زیست بومی را برای ۳۴ تالاب کشور فراهم ساخته که از این تعداد تا کنون ۱۷ مورد تصویب و در حال اجرا ست و همزمان با شکل گیری ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور به ریاست معاون اول محترم رییس جمهور، امید است زمینه اجرای هر چه موثرتر این برنامه های مدیریتی فراهم شود.
علاوه بر این، خوشبختانه طی این سالها، شاهد تصویب قانون حفاظت و احیای تالابهای کشور توسط مجلس محترم شورای اسلامی و تاکید بر ضرورت استقرار مدیریت زیست بومی و بهبود وضعیت تالابها و مشارکت جدی بخش های اصلی ذیربط در این خصوص، در قالب برنامه های پنجم و ششم توسعه کشور هم بوده ایم.
ارواحي در ادامه بيان كرد : رویکرد زیست بومی در مقایسه با شیوه های سنتی حفاظت از تالابها، مزیت هایی را در بهمراه دارد که از آن جمله می توان به این موارد اشاره نمود:
حفاظت از تالابها یک انتخاب اجتماعی است و این بدان معنی است که زمانی می توان به بهبود و پایداری شرایط تالابها امیدوار شد که بخش های مختلف ذینفع و دست اندرکار به اهمیت تالاب و تاثیر حیات آن در محقق شدن اهداف و تامین منافع خود پی ببرند و در این خصوص سازمان های مردم نهاد نقش کلیدی و تاثیر گذار در ارتقای سطح آگاهی عمومی و افزایش مطالبات اجتماعی در راستای حفاظت از تالابها خواهند داشت. برای نمونه زمانی که تالاب صالحیه خشک شد و در نتیجه آن شاهد بروز و تشدید گرد و غبار شدیم و بالطبع جوامع انسانی در سه استان پیرامون آن، شامل البرز، تهران و قزوین، متاثر شدند، اهمیت حفظ تالاب صالحیه بیش از پیش مشهود گردید. خصوصا آنجا که بواسطه تشدید گرد و غبار، بیم آن میرفت که دولت متحمل هزینه های هنگفتی برای جبران سلامت جوامع متاثر از این بحران می گردید.
ارواحي ادامه اضافه كرد : دیگر آنکه این رویکرد در مقایسه با شیوه های سنتی، انسان را جزیی از اکوسیستم برشمرده و حفاظت از تالابها را شرط لازم برای بقای جوامع انسانی می داند. امروز شاهد این هستیم که معیشت بیش از یک میلیارد نفر در سراسر جهان به تالابها وابسته است و بالطبع حیات انسان در گرو حیات تالاب بوده و با توجه به همین مهم، می بینیم که یکی از شعارهای کنوانسیون رامسر برای روز جهانی تالابها طی امسال به موضوع "تخریب تالابها برابر با از دست رفتن تنوع زیستی" و در نتیجه آنها، از دست رفتن انسانها، اشاره دارد. در کشور ما نیز، معیشت جمعیت قابل توجهی از جوامع پیرامون تالابها، وابسته به این اکوسیستم های ارزشمند می باشد و این یک حقیقت است که تخریب هر یک از تالابهای کشور، بطور مستقیم یا غیر مستقیم و در کوتاه مدت یا میان مدت، تبعاتی نظیر افزایش نرخ مهاجرت و بیکاری، و کاهش سطح نشاط و سلامت روح و روان در جامعه را بهمراه خواهند داشت و دولتمردان با آگاهی از این موضوع، به خوبی می توانند با تخصیص منابع مالی محدود و اتخاذ سیاست هایی در جهت حفاظت و احیای تالابها، متحمل هزینه هایی به مراتب بیشتر و بعضا جبران ناپذیر، نگردند.
وي مطلب دیگری که در مدیریت زیست بومی بدان توجه میشود را ضرورت تسهیم منافع بین ذینفعان تالابها دانست و گفت : بگونه ای که تمام ذینفعان نسبت به تالاب، حس مالکیت داشته و در مقایسه با شیوه های سنتی، حفاظت از تالاب، تنها بر عهده سازمان محیط زیست نخواهد بود و تمامی بخش ها از جمله دستگاه های دولتی، سازمان های مردم نهاد، بخش خصوصی، جوامع محلی و فعالان توسعه، در قبال حفاظت از تالاب مسئول بوده و بر این اساس ضروری است تا ساز و کارهای مشارکتی در مدیریت تالابها و سطح همکاری و تعامل بین گروه های مختلف بهبود و ارتقا یابد. بر همین اساس، احیای بخشی از تالاب صالحیه را، می توان نتیجه تلاش و همت اداره کل حفاظت محیط زیست استان البرز همراه با مشارکت و همگرایی موثر دست اندرکاران کلیدی این تالاب، طی چهار سال اخیر دانست.

در ادامه مدير كل تالابهاي ايران گفت : می توان اشاره نمود که مدیریت زیست بومی تالاب ها، به مدیریت تالاب در سطح حوضه و حفظ کارکردهای آن به جای حفاظت از گونه، تاکید دارد تا جاییکه اگر این نگرش پیش از این وجود میداشت، شاهد احداث زهکش، به دلیل نیازهای بالادست و بدون توجه به پیامدهای آن در پایین دست برای تالاب صالحیه نبودیم.
 ايشان خاطر نشان كرد : رویکرد زیست بومی، به نقش تالابها در ارتقای سطح درآمد جامعه محلی پیرامون تالابها نگاهی ویژه دارد، و بر این اساس، تلاش می کند تا با استقرار نگرش توسعه جامعه محور، شرایطی را فراهم کند تا مردم محلی بطور مستقیم، از منافع اقتصادی تالابها بصورت خردمندانه و پایدار بهره مند شوند، و در این شرایط به خوبی جامعه محلی، منافع، حیات و بقای خود را در گرو حفاظت و حیات پایدار تالاب خواهند دید و بالطبع مشارکت فعالی در نگهداری از تالاب ها خواهند داشت. از اینرو امید است مسئولین و تصمیم گیران، ضمن توجه به معیارهای پایداری تالابها، شرایطی را فراهم کنند که جامعه محلی نسبت به متقاضیان غیر بومی در اولویت واگذاری و بهره برداری از طرح های سرمایه گذاری قرار گیرند و بر همین اساس می توان به تحقق شعار دیگر کنوانسیون رامسر برای گرامیداشت روز جهانی تالابها در سال ۲۰۲۰ میلادی و با مضمون "زندگی در تالابها شکوفا می شود" امیدوار بود.

وي در خاتمه گفت : ضمن قدردانی از مدیریت محترم و همکاران عزیز اداره کل حفاظت محیط زیست استان البرز، در برگزاری و میزبانی این نشست، امیدوارم با تقویت و بهبود سطح همکاری ها در مدیریت و حفاظت از تالاب صالحیه، شاهد شکوفایی هر چه بیشتر زندگی در این تالاب ارزشمند باشیم.
 

بيشتر
نسخه قابل چاپ
سال 1399  سال جهش تولید